Pole tekstowe: for 
Pole tekstowe: MANAGEMENT              ALL
nauka -  edukacja - konsulting
 

Pole tekstowe: Pełna wersja
Pole tekstowe: Streszczenie
 
Projekt dydaktyczny zrealizowany w Wyższej Szkole Informatyki i Zarządzania był próbą odpowiedzi na potrzeby przedsiębiorstw IT oraz całych branż tzw. „nowej Ekonomii”. Wskazywały one konieczność kształcenia młodych kadr menedżerskich znających zarówno realia współczesnych organizacji jak też umiejących się posługiwać najnowocześniejszymi zdobyczami cywilizacji informacyjnej w skali globalnej.
Referat zawiera opis następujących zagadnień: 1) Wybór najlepszego zintegrowanego programowania biznesowego dla celów dydaktycznych; 2) Opracowanie koncepcji merytorycznej projektu; 3) wybór metodyki nauczania; 4) Opracowanie materiałów dydaktycznych;.5) Przygotowanie kadry oraz 6) Certyfikacja.
Projekt zakończył się pełnym sukcesem.  Stanowi on swoisty „benchmark” dla podobnych wdrożeń w obszarze zintegrowanych systemów zarządzania w obszarze dydaktyki menedżerskiej.  Zrealizowany projekt stanowi również płaszczyznę do dalszego rozwoju jakości kształcenia współczesnych menedżerów w formie tzw. „SAP Competence Centers”, które umożliwiają prowadzenie zajęć “na odległość” ponad granicami państw w formie tzw. „Distance Learning”.
Projekt został zrealizowany przy współpracy SAP Polska Sp z o.o. z Warszawy oraz IMG Polska Sp. z o.o. z Wrocławia.
 
1.CEL – misja projektu
 
Uczestniczyć w procesie kształcenia umiejętności pracowników i studentów Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie w zakresie
stosowania najnowszych zdobyczy cywilizacji informatycznej w zarządzaniu organizacją XXI w. w oparciu o zintegrowany system zarządzania SAP R/3
Misja
 
Od kilkunastu już lat w literaturze przedmiotu nauk organizacji i zarządzania kluczowe miejsce zajmuje problematyka obejmująca obszar myślenia systemowego, holistycznego, czy też po prostu zarządzania zintegrowanego[1].  W naukowym zarządzaniu koncepcję systemową L. v. Bertalanffy’iego (perspektywa zintegrowana) rozwinęli i rozpropagowali K.E. Boulding (1959) oraz R.A. Johnson, S. Beer i przede wszystkim J.M. Forrester.  Szkoła systemowa integrując wszystkie dotychczasowe szkoły i kierunku „rozpatruje przedsiębiorstwo jako całość” [2]. W oparciu o założenia szkoły systemowej P.M. Senge w „The Fifth Discipline. The Art. And Practice of The Learning organization” (1990) przedstawił koncepcję tzw. organizacji uczącej się[3].  Wzorowe (doskonałe) przedsiębiorstwo lat 90. musiało być wg autora przedsiębiorstwem uczącym się myślenia całościowego, składających się określonych postaw indywidualnych i kultury współpracy miedzy organizacjami.  Aby przedsiębiorstwo mogło realizować nawet najbardziej ambitne aspiracje musi, wg P. Senge’a, nauczyć się określonych dyscyplin: 1) Myślenie systemowe – spojrzenie na organizacje jako pewną spójna całość; 2) Mistrzostwo osobiste – stawianie sobie ponadprzeciętnych planów i konsekwentne dążenie do celu poprzez wewnętrzną motywację; 3) Modele myślowe – odkrywanie prawdziwej rzeczywistości o organizacji i ludziach ją tworzących. Jest to unikanie iluzji i dochodzenie do własnej prawdy; 4) Budowanie wspólnej wizji przyszłości – wspólna wizja, cele, poczucie misji, wspólne wartości; 5) Zespołowe uczenie się – uzyskiwanie synergii twórczej poprzez wspólna pracę, badania, rozwiązywanie problemów[4]. Kluczowym postulatem „organizacji uczącej się” Senge’a jest myślenie o organizacji jako całości. 
Koncepcję systemową, zintegrowaną potwierdza również polska referencja literaturowa J. Penca: „Transformacja wiązki celów w transparentną i zgodną z celami przedsiębiorstwa strukturę organizacyjną, ustalenie jednoznacznych procedur podejmowania decyzji, określenie skutecznych systemów motywowania, przejrzystych i zintegrowanych systemów informacyjnych staje się dla przedsiębiorców ideą nadrzędną”[5]. Podobną refleksję odnajdziemy u autorów A. Hermana, S. Kasiewicza w publikacji „Zarządzanie wartością firmy”: „Bez całościowej wizji, bez orientacji na długofalowe cele, opartej na całościowym rozumieniu kompleksowych potrzeb, możliwości i ograniczeń, a także wielostronnych zintegrowanych informacji, przedsiębiorstwo nie może ustalić priorytetowych zadań i skutecznie zarządzać stosunkami z otoczeniem, nie może też stosować nowych kryteriów sukcesu (np. związanych z ochroną środowiska, humanizacją pracy itp.)”[6]. 
Brak spojrzenia całościowego na organizację w czasach „burzliwego” otoczenia wiąże się również, jak podpowiadają socjologowie, z syndromem tzw. „wyuczonej nieudolności”. „Można powiedzieć, że procesy percepcji ulegają „instytucjonalizacji”, ponieważ wymagania organizacyjnych procedur kierują uwagę menedżera w określoną stronę.  W ten sposób stopniowo nabywa on przekonania, że pewne rodzaje danych są znacznie ważniejsze niż inne.  Każdorazowe zachwianie prawomocności tych organizacyjnych procedur (np. w toku restrukturyzacji przedsiębiorstwa) wywołuje syndrom „wyuczonej nieudolności”[7].  Każdy pracownik musi dzisiaj potrafić się dostosować do zmieniających się warunków i wymagań stawianych przez organizację i otoczenie.  Musi też rozumieć, nie tylko istotę pracy wykonywanej w izolowanej przestrzeni organizacyjnej, ale również logikę powiązań międzyfunkcjonalnych, międzywydziałowych czy międzyorganizacyjnych.
Możemy ostatecznie postawić tezę, że obecnie jakość zarządzania w poszczególnych obszarach funkcjonalnych przedsiębiorstwa (np. zarządzanie marketingowe, finansami, produkcją, zasobami ludzkimi itd.) jest ostatecznie zdeterminowana przez jakość wzajemnej integracji – zarządzania zintegrowanego.
„Projekt SAP”[8] jest inicjatywą powstałą w wyniku konfrontacji istniejącego systemu kształcenia menedżerów opartego na istniejącej powszechnie fragmentaryzacji wiedzy biznesowej z postulatami zgłaszanymi przez wybitnych teoretyków i praktyków zarządzania dotyczącymi spojrzenia systemowego na proces zarządzania współczesną organizacją [Bertalanffy, Boulding, Johnson, Beer, Forrester, Senge].  Głównym celem projektu, w oparciu o przedstawione powyżej założenia teoretyczne, jest umożliwienie studentom jak i pracownikom Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania (WSIiZ)[9] w Rzeszowie stosowanie w procesie dydaktycznym najnowszych rozwiązań organizacyjno-technicznych w oparciu o platformę światowego lidera oprogramowania biznesowego  firmy SAP w odniesieniu do systemowej (zintegrowanej) logiki zarządzania organizacją na miarę XXI w. 


[1] „Zintegrowany proces zarządzania traktuje przedsiębiorstwo jako całość, a nie jako zbiór różnych funkcji i stanowi nowy sposób „organizowania” jego przyszłości przy użyciu pojęcia systemu oraz społecznych właściwości i relacji”. Źródło: J. Penc, Strategie zarządzania, Placet, Warszawa 1995, s. 187-188.
[2] Z. Martyniak, Organizacja i zarządzanie. 70 problemów teorii i praktyki, Antykwa, Kraków-Kluczbork 2001, s. 86.
[3] Podobne poglądy przedstawił G. Holland w referacie „Excellelnce in Industry – a new approach” (1986): „Jeśli mamy przeżyć – jako poszczególne jednostki, instytucje czy też państwo – musimy stworzyć tradycję  ‘uczących się’ przedsiębiorstw”. Źródło: M. Pedler, K. Aspinwall, Przedsiębiorstwo uczące się, Petit, Warszawa 1999, s. 7.
[4] P.M. Senge, Piata dyscyplina. Teoria i praktyka organizacji uczących się, Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 1998, s. 145-265.
[5] A. Herman, S. Kasiewicz w: A. Herman, A. Szablewski (red.), Zarządzanie wartością firmy, Poltext, ,Warszawa 1999, s. 61.
[6] J. Penc, op. cit.
[7] A. Marcinkowski, O diagnozowaniu kultury organizacyjnej: Praca zbiorowa pod redakcją T. Borkowskiego, A. Marcinkowskiego, A. Oherow-Urbaniec, W kręgu zarządzania, Instytut Zarządzania UJ i Księgarnia Akademicka, Kraków 2000, s. 134.
[8] Por. www.wsiz.rzeszow.pl/projektSAP/
[9] www.wsiz.rzeszow.pl
 
2. ZAŁOŻENIA 

Od dzieciństwa uczono nas rozkładać każdy problem, a zarazem świat, na czynniki pierwsze.  Z pozoru postępowanie takie ułatwia rozwiązywanie trudnych zadań, naprawdę jednak płaci się za to olbrzymią, choć ukrytą cenę.
P. Senge
 
Od października 2001 r. jest udostępniony w ofercie WSIiZ w Rzeszowie jedyny w Polsce kierunek studiów o nazwie „Zintegrowane systemy zarządzania”. W ramach powyższej specjalizacji są przewidziane zajęcia na poziomie studiów uzupełniających magisterskich (SUM) dla studentów dziennych, zaocznych oraz studiów podyplomowych (2 semestry dla wszystkich poziomów). 
Głównym celem nowej specjalizacji jest ukształtowanie u studentów myślenia systemowego, holistycznego w zarządzaniu współczesną organizacją oraz zapoznanie studentów z nowoczesnymi teoriami, koncepcjami, metodami zarządzania w perspektywie projektowania, modelowania i stosowania w praktyce menedżerskiej komputerowych systemów wspomagania procesu zarządzania w oparciu platformę mySAP.com.

Nasz projekt oparliśmy na następujących założeniach (cele szczegółowe):
Wybór platformy informatycznej musi dotyczyć najlepszego oprogramowania posiadającego największe gwarancje rozwoju oraz wymiar globalny.
Zajęcia muszą odbywać się w sposób możliwie jak najbardziej zbliżony do realiów, rzeczywistości współczesnej organizacji gospodarczej (koncepcje, metody i techniki zarządzania, scenariusze biznesowe).
Zajęcia muszą odbywać się w sposób aktywny („hands on”) – przewaga zajęć laboratoryjnych w salach komputerowych musi być zagwarantowana.
Musi być specjalnie opracowany skalowany program uwzględniający różne poziomy zaawansowania grup i różne poziomy nauczania (studia dzienne, zaoczne, podyplomowe) jak też spełniający postulaty celowościowe! 
Muszą być przygotowane materiały laboratoryjne w formie skryptów oraz wypracowane metodyki nauczania umożliwiające płynne i profesjonalne prowadzenie zajęć.
Kadra musi posiadać przygotowania zarówno teoretyczne jak i praktyczne.
Specjalizacja, kurs czy specjalnie zaprojektowane szkolenie musi kończyć się przyznaniem certyfikatu, zaświadczenia itd.
 
3. REALIZACJA PROJEKTU
 
3.1. Wybór najlepszego zintegrowanego programowania biznesowego dla celów dydaktycznych
 
Wybór zintegrowanego programowania biznesowego został dokonany w głównie w oparciu o dane, które wskazywały na wielkości bezwzględne wydatków na badanie i rozwój (R&D) przez poszczególne firmy tworzące branżę, jak też na samą wielkość sprzedaży czy też liczbę instalacji (kategoria użytkownicy końcowi). Według badań przeprowadzonych przez Gartner Group z 1997 r. niekwestionowaną pozycję lidera uzyskała firma SAP (rys. 1).
 
Rysunek 1. Wyniki finansowe oraz nakłady na B&R za rok 1997 dla branży producentów oprogramowania biznesowego [Gartner Group; PCT].
 
Ponadto, na podstawie badań branżowych firma SAP jest też również liderem w wielkości sprzedaży (liczbie instalacji) w Polsce (tab. 1) jak i skali globalnej.
 
Tabela 1. Obroty branży systemów wspomagania zarządzania przedsiębiorstwem w Polsce w 2001 r. [Raport Teleinfo].
 
Na stronach www czytamy, że firma SAP osiągnęła następujący poziom instalacji w 2001 r.: „13 tys. przedsiębiorstw, w ponad 100 krajach, więcej niż 30 tys. instalacji na całym świecie. (...) Firma SAP jest absolutnym i niekwestionowanym liderem na rynku zintegrowanego oprogramowania biznesowego. Największe, najlepsze, najszybciej rozwijające się przedsiębiorstwa używają oprogramowania właśnie firmy SAP”[1].
             Wybór w oparciu o przedstawione powyżej dane branżowe był tak naprawdę wyborem jednoznacznym i przez nikogo niekwestionowanym.
             
3.2. Opracowanie koncepcji merytorycznej projektu 
 
W oparciu o wstępnie zdefiniowane założenia, że: 1) zajęcia muszą odbywać się w sposób możliwie jak najbardziej zbliżony do realiów, rzeczywistości współczesnej organizacji gospodarczej (koncepcje, metody i techniki zarządzania, scenariusze biznesowe) oraz 2) musi być specjalnie opracowany skalowany program uwzględniający różne poziomy nauczania, powstał zintegrowany scenariusz biznesowy oraz program nauczania składający się z 9 przedmiotów – zarówno teoretycznych jak praktycznych.  Przy czym stosunek teorii do praktyki przyjął proporcję 20/80.
 
Scenariusz biznesowy opisywał proces logistyczny od złożenia zamówienia przez klienta przedsiębiorstwa poprzez gospodarkę magazynową (MM), produkcję (PP), sprzedaż i dystrybucję (SD), na funkcjonalnościach finansowych (FI) kończąc. Podsumowaniem całego procesu było opracowanie całego szeregu raportów w Controllingu (CO).
 
Opracowany wspólnie z doświadczonymi konsultantami program studiów ostatecznie obejmuje: Wprowadzenie do zintegrowanych systemów zarządzania (wykład); mySAP.com – przegląd (wykład + laboratorium); Wprowadzenie do Technologii Basis (wykład + laboratorium); MM – Gospodarka materiałowa (mySAP.com) (laboratorium); SD – Sprzedaż i dystrybucja (mySAP.com) (laboratorium); PP – Planowanie i zarządzanie produkcją (mySAP.com) (laboratorium); mySAP.com – system zintegrowany (laboratorium); FI – Rachunkowość finansowa (mySAP.com) (laboratorium); CO – Rachunkowość zarządcza (mySAP.com) (laboratorium) oraz moduł zintegrowany mySAP.com – system zintegrowany.
 Próbowaliśmy w procesie nauczania, niezwykle zaawansowanej technicznie i systemowo platformy informatycznej, uczyć przede wszystkim myślenia zintegrowanego uwzględniającego stan wiedzy z zakresu organizacji i zarządzania (obszar teorii) oraz postulaty zgłaszane przez współczesnych menedżerów (obszar praktyki) – perspektywa funkcjonalna, decyzyjna, holistyczna, klienta (rys. 2.).  
 
Rysunek 2. Perspektywa zarządzania zintegrowanego a ścieżka studiów.

 
Ostatnia kwestią była skalowalność programu.  Opracowaliśmy osobne syllabusy dla studentów dziennych, zaocznych i podyplomowych (przykład: tab. 2).  Każdy poziom studiów oznacza się innym zestawem godzin oraz zagadnień planowanych do zrealizowania. Ważne było to, aby mniejsza liczba godzin nie wpływała w sposób jednoznaczny na obniżenia jakości nauczania.  
Podobną rolę pełni koncepcja „Raczej dla dociekliwych”, która umożliwia studentom bardziej aktywnym i zdolnym poszerzenie swojej wiedzy z systemu SAP (rys. 3).
Inną kategorią skalowalności, obok czynnika czasu, był stopień trudności – zaawansowania projektowego.  Dla studentów studiów podyplomowych oraz studentów studiów uzupełniających magisterskich przygotowano osobny scenariusz projektowo-wdrożeniowy zbliżający uczestników do rzeczywistości pracy firm konsultingowo-wdrożeniowych.
 
Tabela 2. Zestawienie przedmiotów oraz zakres czasowy (w godzinach dydaktycznych).
 
L.p.
 
Nazwa przedmiotu
Godziny zajęć
Razem
w tym
W
Ćw
L
P
1
2
3
4
5
6
7
1.
Wprowadzenie do zintegrowanych systemów zarządzania
36
36
 
 
 
2.
mySAP.com – przegląd
20
20
 
 
 
3.
Wprowadzenie do Technologii Basis
22
10
 
12
 
4.
MM – gospodarka materiałowa (SAP R/3)
20
 
 
20
 
5.
PP – planowanie i zarządzanie produkcją (SAP R/3)
30
 
 
30
 
6.
SD – sprzedaż i dystrybucja (SAP R/3)
30
 
 
30
 
7.
FI – rachunkowość finansowa (SAP R/3)
20
 
 
20
 
8.
CO – rachunkowość zarządcza (SAP R/3)
20
 
 
20
 
9.
SAP w praktyce
16
 
 
16
 
10.
mySAP.com – system zintegrowany
50
 
 
50
 
11.
Seminarium podyplomowe
6
6
 
 
 
RAZEM:
270
72
0
198
0
Źródło: Opracowanie własne.
 
3.3. Wybór metodyki nauczania 
 
W oparciu o kolejne założenie, tj. zajęcia muszą odbywać się w sposób aktywny („hands on”), pozyskaliśmy licencję od firmy SAP Polska Sp. z o.o. na wykorzystanie oprogramowania SAP R/3 wersji edukacyjnej IDES, oraz dokonaliśmy odpowiedniej konfiguracji systemowej uwzględniającej zakres programowy planowanych zajęć z pełnym wykorzystaniem kluczowych transakcji (funkcjonalności).
Zajęcia są zatem prowadzone w małych grupach, w laboratoriach komputerowych, przy zastosowaniu „żywej” platformy i przy dodatkowym użyciu sprzętu wizualnego. Sama metodyka prowadzenia zajęć w obszarze pierwszych pięciu  podstawowych modułów (tj. MM, PP, SD, FI, CO) składa się z następujących kroków: 1) prowadzący przedstawia wybrany scenariusz biznesowy; 2) za pomocą projektora (wizualizacja) realizuje określone transakcje tłumacząc istotę wybranych wpisów; 3) następnie prowadzący wraz ze studentami „krok po kroku” razem wykonuje wcześniej opisaną transakcję; 4) studenci indywidualnie powtarzają zrealizowaną wcześniej transakcję kilkakrotnie zwracając się bezpośrednio do prowadzącego o dodatkowe wyjaśnienia i pomoc; 5) Prowadzący opisuje w kategorii „Raczej dla dociekliwych” dodatkowe funkcjonalności jakie są dostępnej w ramach realizacji wybranej transakcji.
             W ramach przedmiotu mySAP.com – system zintegrowany mogą być realizowane albo zajęcia projektowe (wersja zaaawansowana) umożliwiające przeprowadzenia typowego wdrożenia komercyjnego (zgodnie z uproszczoną metodyką AccelaratedSAP) lub też  realizację całego, zintegrowanego procesu biznesowego, tym razem z podziałem na grupy i role funkcjonalne (wersja niezaawansowana).
 
4. PODSUMOWANIE
 
Projekt zakończył się pełnym sukcesem.  Stanowi on swoisty „benchmark” dla podobnych wdrożeń w obszarze zintegrowanych systemów zarządzania w obszarze dydaktyki menedżerskiej.  Zrealizowany projekt stanowi również płaszczyznę do dalszego rozwoju jakości kształcenia współczesnych menedżerów w formie tzw. „SAP Competence Centers”, które umożliwiają prowadzenie zajęć “na odległość” często ponad granicami państw, formie tzw. „Distance Learning”
Projekt został zrealizowany przy współpracy SAP Polska Sp z o.o. z Warszawy oraz IMG Polska Sp. z o.o. z Wrocławia.

 
[1] Por. www.sap.com, www.sap.com/poland
Pole tekstowe: !
Pole tekstowe: back
Pole tekstowe: !
Pole tekstowe: Marian Krupa, Platforma mySAP.com w dydaktyce menedżerskiej na przykładzie Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie. WSIiZ, Rzeszów/Lwów – 2002.